Europejska sonda Proba-3 zamilkła. Nie ma kontaktu z jednym satelitą

Proba-3 to unikalna misja Europejskiej Agencji Kosmicznej, której dwa satelity zostały wystrzelone na orbitę w grudniu 2024 r. Projekt zakładał niezwykle precyzyjne współdziałanie dwóch komponentów, które ustawiając się w odpowiedniej konfiguracji mogą generować sztuczne zaćmienia Słońca i umożliwić badanie korony słonecznej.

Każdy z dwóch statków pełnił szczególną rolę. Satelita Occulter miał za zadanie przesłaniać tarczę Słońca, natomiast drugi, Coronagraph, rejestrował obraz korony, czyli zewnętrznej warstwy atmosfery słonecznej. By osiągnąć ten efekt, oba statki musiały utrzymywać odległość ok. 150 metrów od siebie z dokładnością do milimetrów.

W maju 2025 r. para satelitów po raz pierwszy zademonstrowała utrzymanie idealnej synchronizacji. Już w czerwcu tego samego roku przekazano pierwsze fotografie sztucznego zaćmienia Słońca, co było przełomem w badaniach astronomicznych opartych na misjach kosmicznych.

Jak się okazuje, w połowie lutego 2026 r. doszło do poważnej anomalii. Problemy wystąpiły na satelicie Coronagraph. Jak informuje Europejska Agencja Kosmiczna: "Przyczyna awarii jest badana, a zespoły inżynierów intensywnie pracują nad odzyskaniem kontroli nad statkiem". Anomalia doprowadziła do utraty orientacji satelity oraz odwrócenia paneli słonecznych od Słońca, co szybko wyczerpało akumulatory.

Według ESA systemy bezpieczeństwa nie zadziałały prawidłowo, przez co satelita nie przeszedł w tryb bezpieczny. Doprowadziło to do kolejnych problemów i utraty kontaktu. Wszystko wskazuje na to, że sonda weszła w tryb przetrwania wymagający minimalnego zasilania.

Aktualnie rozważana jest pomoc przez drugi pojazd, Occulter, który być może zbliży się do Coronagraphu, by ułatwić diagnozę awarii i próbę nawiązania kontaktu. ESA zapowiada kolejne informacje w miarę postępów w działaniach.