Są zakładnikami polityki USA. Gripeny pod znakiem zapytania

Stany Zjednoczone "pozbywają się" szwedzkich JAS 39 Gripen z Ameryki Południowej. Dodatkowo Amerykanie mogą hamować produkcję tych myśliwców poprzez wstrzymanie produkcji kluczowych podzespołów. Jak oceniają analitycy Defense Express, skutkiem polityki USA może być wstrzymanie dostaw Gripenów do Ukrainy.

W Peru plany zakupu Gripenów załamały się po zmianie władzy. Resort obrony przeszedł na F-16, wskazując na "symbol sojuszu z USA". W Kolumbii podpisana umowa na Gripeny niemal natychmiast zderzyła się z aferą korupcyjną.

Gripen to szwedzki myśliwiec. Podlega on jednak ograniczeniom eksportowym ze Stanów Zjednoczonych - przepisom ITAR (International Traffic in Arms Regulations – Zasady Międzynarodowego Handlu Bronią). Gripeny wykorzystują amerykański silnik F414 od General Electric. Analitycy podejrzewają, że myśliwiec może też korzystać z innych podzespołów amerykańskiej produkcji.

Oznacza to, że jeśli Stany Zjednoczone zabronią sprzedaży tych części, produkcja Gripena stanie pod znakiem zapytania. Z tego powodu potencjalni odbiorcy pozostaną bez myśliwców.

Waszyngton ma narzędzia, by wstrzymać dostawy: od formalnego veto po podniesienie ceny silników czy opóźnienia. Podobne opóźnienia dotykają teraz Indie przy programie Tejas.

Rok temu amerykański resort sprawiedliwości zajął się przetargiem z 2014 r. na Gripeny dla Brazylii. Sprawa miała wątek sądowy i polityczny, choć zarzuty nie zostały potwierdzone. Analitycy traktują to jednak jako przykład wywierania presji na rynku.

USA wcześniej zablokowały wejście chińskich JF-17 do Argentyny, forsując F-16 z Danii. W efekcie Buenos Aires jeszcze czeka na pierwsze maszyny. Jak oceniają analitycy, w grze jest wpływ na południowoamerykański rynek zbrojeniowy.

Analitycy Defense Express zauważają, że "sprzedaż JAS 39 Gripen Ukrainie może nie odpowiadać obecnym interesom Stanów Zjednoczonych". Z tego powodu umowa może zostać zablokowana pod dowolnym pretekstem, np. zarzutami korupcyjnymi.