Czerwony olbrzym R Leonis przyspiesza swój puls. Nieoczekiwane zmiany
R Leonis, gwiazda typu Mira, gwałtownie zmienia cykl jasności. Nowe badania historycznych danych sugerują, że jesteśmy świadkami końcowych etapów jej życia.
Gwiazda R Leonis od ponad dwóch stuleci jest obiektem zainteresowania astronomów. Ten czerwony olbrzym, zaliczany do gwiazd zmiennych typu Mira regularnie zmienia swoją jasność w rytmicznym pulsie. Dzięki systematycznym obserwacjom udało się odnotować, że jej rytm wcale nie jest taki regularny, jak mogło się wydawać.
Specjalista Mike Goldsmith przeanalizował archiwa Amerykańskiego Stowarzyszenia Obserwatorów Gwiazd Zmiennych. W ramach swojego projektu badawczego, astronom prześledził punkty maksymalnej i minimalnej jasności R Leonis na przestrzeni ponad 200 lat. Wyniki tych prac wskazują na jeden kluczowy fakt: okres pulsacji gwiazdy skrócił się o ok. trzy dni w porównaniu do pomiarów z początków XIX wieku.
Dla gwiazdy, której cykl był przez dekady stabilny, nagłe przyspieszenie można porównać do przyśpieszenia tętna u zdrowego człowieka. Skracający się okres jasności sugeruje istotne zmiany zachodzące wewnątrz tego czerwonego olbrzyma. Wychodzi zatem na to, że obserwujemy ewolucję gwiazdy w czasie rzeczywistym.
R Leonis, bogaty w tlen olbrzym, stopniowo wypala zapasy swojego paliwa. Badania pokazują, że oprócz głównego cyklu jasności, gwiazda wykazuje cykliczne wahania o długości ok. 35 i 98 lat. To tak, jakby jej światło pulsowało w kilku rytmach na raz, dodatkowo komplikując obraz jej ewolucji.
Nie mniej interesujące są obserwacje dotyczące otaczającego gwiazdę pyłu. Obłoki pyłowe, które wydobywające się podczas okresów aktywności, powodują, że najciemniejsze momenty utrzymują się przez dekady na podobnym poziomie. Sugeruje to, że te pyłowe warstwy dynamicznie zmieniają swoją grubość i kształt, wpływając na to, jak widzimy gwiazdę z Ziemi.
Autor analizy zwraca uwagę na ograniczenia historycznych obserwacji – dawne pomiary jasności różnią się od współczesnych metod cyfrowych, jednak długookresowe trendy są widoczne. Badacze zapowiadają, że kolejne lata przyniosą odpowiedź na pytanie, czy przyspieszanie pulsu R Leonis to stała tendencja, czy tylko przejściowa faza jej życia.
