Trwa ładowanie...
d45yww5

Zdzisław Starostecki: genialny Polak, który zbudował Amerykanom rakiety Patriot. Oskarżyli go o kradzież planów

Rakiety "Patriot", które już niebawem mogą bronić polskiego nieba, to dzieło Polaka. Za powstanie i rozwój amerykańskich rakiet odpowiada polski generał, uczestnik walk pod Monte Cassino i zdobywca Bolonii.
Głosuj
Głosuj
Podziel się
Opinie
Rakieta Patriot PAC-3
Rakieta Patriot PAC-3 (Military.com)
d45yww5

Polski udział w powstaniu "Patriotów"

Od bojowego debiutu "Patriotów" minęło już ponad ćwierć wieku. Zestawy, które w latach 80. zapewniały przeciwlotniczy parasol nad wojskami NATO w Europie, w czasie operacji "Pustynna Burza" broniły sił koalicji antyirackiej przez Scudami Saddama Husajna.

Chrzest bojowy amerykańskich rakiet wywołał sporo kontrowersji. Choć w wymiarze strategicznym spełniły swoje zadanie, to kwestionowano ich skuteczność i błędy w oprogramowaniu. Z czasem zestawy Patriot doczekały się modernizacji i kolejnych wersji, wchodząc na uzbrojenie m.in. Niemiec i Japonii. Najnowsze z nich, określana nazwą PAC-3+, może niebawem trafić również do Polski.

d45yww5

Będzie to zatoczenie przez Patrioty symbolicznego koła - rakiety zaczną bronić nieba nad krajem, z którego pochodzi ich konstruktor. Za rozwój zestawu, a także za zaprojektowanie najważniejszego elementu – głowicy bojowej – odpowiadał bowiem Polak, generał Zdzisław Starostecki.

Najlepsi piloci w Polsce każdego dnia ratują komuś życie

Od Kocka po Bolonię

Losy konstruktora, którego amerykański prezydent, Bill Clinton, nazywał "drogim Zdzisławem", to gotowy scenariusz na film. Urodzony w 1919 roku, jako 20-latek walczył w wojnie obronnej. Wraz z samodzielną grupa operacyjną "Polesie" – po serii zwycięskich potyczek z Rosjanami i Niemcami – wziął udział w kolejnej, wygranej bitwie pod Kockiem, po której zwycięzcy Polacy wobec braku amunicji musieli poddać się Niemcom.

Gen. Zdzisław Starostecki gadzetomania.pl
Gen. Zdzisław Starostecki

Generał. Zdzisław Starostecki

d45yww5

Podczas próby przedarcia się na Zachód schwytało go NKWD – Zdzisław Starostecki trafił wówczas z -8-letnim wyrokiem do syberyjskiej kopalni złota. Udało mu się dołączyć do wojsk, wyprowadzonych z ZSRR przez generała Andersa. Jako żołnierz II Korpusu Kostecki bierze udział w szturmie na Monte Cassino uczestnicząc w rajdzie polskich czołgów na otoczone złą sławą wzgórze "Widmo".

Szlak bojowy zaprowadził Starosteckiego do Bolonii, gdzie nasz bohater został poważnie ranny. Po wojnie, po kilkuletnim pobycie w Londynie, Zdzisław Starostecki decyduje się na emigrację do Stanów Zjednoczonych.

Kto ukradł plany rakiet?

Początkowo nic nie zwiastowało spektakularnej kariery – przyszły konstruktor rozpoczął pracę od zamiatania w fabryce, jednak z czasem awansował na tokarza, a później kreślarza w biurze konstrukcyjnym. Po ukończeniu Stevens Institute of Technology Polak w 1960 roku rozpoczyna pracę w Centrum Badań Obronnych US Army (Defense Department Research and Development Center).

Rakiety przeciwlotnicze MIM-23 Hawk Wikimedia Commons CC BY
Rakiety przeciwlotnicze MIM-23 Hawk

Rakiety przeciwlotnicze MIM-23 Hawk

d45yww5

Był to czas, w którym Amerykanie rozpoczęli studia nad bronią przeciwlotniczą nowej generacji, która w przyszłości miała zastąpić zestawy MIM-23 Hawk. Zdzisław Starostecki objął kierownictwo zespołu, pracującego nad przyszłym "Patriotem". Jego osobistym dziełem jest projekt głowicy rakiety przeciwlotniczej.

Niestety, nie obyło się bez problemów – kilkanaście plansz z rysunkami technicznymi, sygnowanymi przez Starosteckiego, trafiło w ręce Sowietów, co zaowocowało podejrzeniami i serią przesłuchań Polaka przez FBI. Z czasem konstruktor został uniewinniony – okazało się, że plany "Patriota" zostały przekazane Rosjanom przez PRL-owski wywiad, dla którego zdobył je agent Zdzisław Przychodzień.

Przeciwlotniczy parasol nad Polską

Niedługo potem zestawy "Patriot" udowadniają w Zatoce Perskiej swoją skuteczność. Choć nie obyło się bez typowych dla nowej, zaawansowanej broni problemów, nazywanych chorobami wieku dziecięcego, to po ich wyeliminowaniu "Patriot" stał się jednym z czołowych zestawów przeciwlotniczych świata. Prace rozwojowe i związane z nimi modyfikacje dały mu także możliwość zwalczania nie tylko samolotów i śmigłowców, ale również rakiet.

Wyrzutnia Patriot PAC-3 Wikimedia Commons CC BY
Wyrzutnia Patriot PAC-3

Wyrzutnia Patriot PAC-3

d45yww5

Wniosek polskiego rządu o sprzedaż systemu Patriot PAC-3+ został niedawno pozytywnie zaopiniowany przez amerykański Kongres. Oznacza to, że w ramach pierwszego etapu programu Wisła, wartego około 37 mld złotych, do Polski trafią zarówno same wyrzutnie rakiet (początkowo 208 pocisków), jak również współpracujące z nimi systemy łączności, stacje radiolokacyjne, systemy kontroli ognia czy stanowiska testowe.

Stanisław Starostecki zmarł w 2011 roku w swoim amerykańskim domu, odznaczony m.in. orderem Virtuti Militari i awansowany do stopnia generała. Pod koniec życia był orędownikiem budowy przez Polskę tarczy antyrakietowej. Wygląda na to, że niebawem zaprojektowane przez niego rakiety rzeczywiście zaczną bronić polskiego nieba.

d45yww5

Podziel się opinią

Share

d45yww5

d45yww5
Więcej tematów