Trop wiedzie z Krymu na Syberię. Nowe DNA rysuje szlak prehistorii
Naukowcy zidentyfikowali w jaskini Starosele na Krymie kość neandertalczyka sprzed 40–50 tys. lat. Analiza DNA łączy ją z grupami z Ałtaju. Ustalenia sugerują rozległe migracje.
W suchym kanionie głęboko w Górach Krymskich znajduje się paleolityczna jaskinia Starosele. Archeolodzy, którzy przekopali to miejsce, przeszukali kości zwierząt i ostatecznie znaleźli fragment należący do neandertalczyka, który żył 40-50 000 lat temu. Początkowo nie wiedzieli jednak, jak daleko trzeba będzie szukać krewnych tego osobnika.
Neandertalczycy przemierzali Eurazję
Jaskinia Starosele znana jest ze szczątków ludzkich, które odkryto od czasu jej odkrycia na początku lat 50. XX wieku. Do tej pory wszystkie okazywały się średniowieczne lub późniejsze. Teraz starożytne DNA z fragmentu kości neandertalczyka, znanego jako Star 1, ujawnia, jak neandertalczycy migrowali.
– Genetycznie Star 1 jest blisko spokrewniony z neandertalczykami z Ałtaju poprzez swoje mitochondrialne DNA, co sugeruje dalekosiężne migracje grup neandertalskich w Eurazji – powiedziała antropolożka ewolucyjna Emily Pigott z Uniwersytetu Wiedeńskiego.
– Migracje w sprzyjających warunkach klimatycznych prawdopodobnie wiązały się z rozprzestrzenianiem się mikockiej tradycji skalnej, co wskazuje zarówno na ciągłość kulturową, jak i mobilność regionalną w późnym plejstocenie – dodała.
Jak rozpoznano kość neandertalczyka
Badacze wykorzystali metodę ZooMS do określenia rodzaju i gatunku okazów kostnych. Ta minimalnie destrukcyjna technika oddzieliła fragment kości neandertalczyka, najprawdopodobniej kości ramiennej lub udowej, od starożytnej fauny.
Datowanie radiowęglowe Star 1 wykazało, że żył on w krymsko-mikockim okresie technologicznym. Analiza mitochondrialnego DNA, które znajduje się w mitochondriach komórki i jest dziedziczone po matce, wykazała, że jego pochodzenie jest dalekie od lokalnego.
Potencjalna trasa wędrówki
Ten fragment kości powiązano z innymi z trzech stanowisk w górach Ałtaj na Syberii - Denisową Jaskinią, Jaskinią Czagjarskają i Jaskinią Okładnikową.
Jak wyjaśnia Popular Mechanics, syberyjskie jaskinie Czagjarskaja i Okładnikowa były sezonowymi obozami myśliwskimi. Naukowcy ustalili, jaką trasę neandertalczycy najprawdopodobniej wykorzystywali do wędrówek ze wschodniej Syberii aż na Półwysep Krymski.
Narzędzia i zwierzyna mówią to samo
Dodatkowym wsparciem dla tezy o dalekosiężnym rozprzestrzenieniu neandertalczyków są znalezione na Krymie narzędzia. Kamienne narzędzia ze Starosele są uderzająco podobne do tych z Czagjarskajej i Okładnikowej.
Pigott podsumowuje: - Prawdopodobnie neandertalczycy byli w Ałtaju w dwóch, może nawet trzech okresach. Nasze wyniki pokazują, że Starosele było częścią szerokiej sieci dyspersji neandertalczyków, połączonej genami, technologią i zachowaniami - powiedziała.