Powstały w czasie wojny wietnamskiej. Mogą walczyć na Ukrainie
Ukraina nie ustaje w poszukiwaniu nowych środków walki mogących pomóc w zwycięstwie nad rosyjskim agresorem. Według najnowszych doniesień w kręgu zainteresowania ukraińskich wojskowych znalazły się śmigłowce swoim rodowodem sięgające wojny wietnamskiej.
Ukraiński minister gospodarki, ekologii i rolnictwa oraz przedstawiciel firmy Bell Textron podpisali w Waszyngtonie list intencyjny w sprawie sprawdzenia możliwości współpracy przemysłowej i sprzedaży śmigłowców. Przedmiotem zainteresowania są śmigłowce AH-1Z Viper i UH-1Y Venom. Ukraina miałaby je pozyskać w ramach procedury międzyrządowej Foreign Military Sale, w której to Bell dostarczyłby śmigłowce rządowi amerykańskiemu, a ten następnie by je odsprzedał Ukrainie. Jest to dominujący schemat przy zakupach amerykańskiego uzbrojenia przez dowolne państwo.
Nowa odsłona legendarnej linii śmigłowców szturmowych
– Jesteśmy dumni mogąc ogłosić podpisane porozumienie i potencjalną dostawę tych niesamowitych maszyn do Ukrainy. Pracujemy nad tym zagadnieniem już od pewnego czasu i mamy nadzieję, że niedługo uda się nam je zakończyć sukcesem. Jesteśmy przekonani, że śmigłowce rodziny H-1 mogą odegrać ważną rolę w budowaniu zdolności obronnych Ukrainy, oferując tak bardzo potrzebne zdolności wsparcia lotniczego – powiedział Jeffrey Schloesser, wiceprezes Bella do spraw klientów kluczowych.
AH-1Z Viper stanowi najnowszą odsłonę legendarnej linii śmigłowców szturmowych AH-1 Cobra, której początki sięgają lat 60. XX wieku i konfliktu wietnamskiego. Cobra zapisała się w historii jako pierwszy na świecie śmigłowiec bojowy w nowoczesnym rozumieniu tego pojęcia. W toku kolejnych modernizacji platforma AH-1 była sukcesywnie udoskonalana, zyskując nowe zdolności operacyjne i poprawione parametry lotu. Współczesny AH-1Z, mimo zachowania ogólnej sylwetki pierwowzoru, reprezentuje zupełnie nową konstrukcję, dostosowaną do wymogów współczesnego pola walki.
Wcześniej wykorzystywane przez armię amerykańską
Choć pierwotnie AH-1 był eksploatowany przez US Army, obecnie w Stanach Zjednoczonych wykorzystywany jest wyłącznie przez United States Marine Corps. Z tego względu AH-1Z został zoptymalizowany do działania w środowisku morskim – wyposażono go m.in. w kompozytową piastę i łopaty wirnika, hermetyczną kabinę oraz uszczelnione obudowy awioniki. Konstrukcja pozbawiona jest połączeń różnych metali i zamkniętych przestrzeni sprzyjających gromadzeniu wilgoci, a wszystkie odsłonięte powierzchnie pokryto powłoką epoksydową, co zwiększa odporność na korozję i wpływ czynników atmosferycznych.
Kluczowym elementem systemu walki śmigłowca jest zaawansowany układ obserwacyjno-celowniczy Target Sight System (TSS), obejmujący kamerę dzienną, sensor termowizyjny, laserowy wskaźnik celu, dalmierz laserowy oraz moduł przetwarzania obrazu. Dzięki temu AH-1Z jest zdolny do zwalczania celów na dystansie do 15 km oraz prowadzenia obserwacji w promieniu 30 km. System umożliwia jednoczesne śledzenie wielu obiektów i precyzyjne określanie ich pozycji geograficznej.
Uzbrojenie stałe śmigłowca stanowi trzylufowe działko M197 kal. 20 mm, zamontowane w obrotowej wieżyczce, z zapasem 750 sztuk amunicji. Dodatkowo AH-1Z dysponuje sześcioma punktami podwieszeń na pylonach, umożliwiającymi przenoszenie szerokiego wachlarza uzbrojenia: przeciwpancernych pocisków kierowanych AGM-114 Hellfire, niekierowanych rakiet Hydra, laserowo naprowadzanych pocisków APKWS oraz pocisków powietrze-powietrze AIM-9 Sidewinder z naprowadzaniem na podczerwień.
Osiąga prędkość do 400 km/h
Napęd śmigłowca stanowią dwa silniki turbinowe General Electric T700, każdy o mocy 1300 kW, zapewniające maksymalną prędkość lotu rzędu 400 km/h, zasięg operacyjny 690 km oraz pułap praktyczny 6100 metrów. Załogę AH-1Z tworzy dwuosobowy zespół: pilot oraz operator uzbrojenia. Standardowo pilot zajmuje miejsce w tylnej kabinie, a operator w przedniej, jednak dzięki niemal identycznemu wyposażeniu obu stanowisk, możliwa jest zamienna realizacja zadań przez członków załogi, co zwiększa elastyczność operacyjną maszyny.
Z kolei UH-1Y Venom wywodzi się bezpośrednio z legendarnego UH-1 Iroquois (Huey) – ikony wojny wietnamskiej i jednego z najbardziej rozpoznawalnych śmigłowców w historii lotnictwa wojskowego. Zaprojektowany jako wielozadaniowa platforma transportowa i wsparcia, Venom stanowi głęboko zmodernizowaną wersję klasycznego Hueya, dostosowaną do wymogów współczesnego pola walki. Współdzieląc aż 85% komponentów z AH-1Z Viper, UH-1Y zapewnia wysoką interoperacyjność, uproszczone szkolenie załóg i efektywniejsze zarządzanie logistyką.
UH-1Y został wyposażony w kompozytowe łopaty wirnika, wzmocnioną konstrukcję kadłuba oraz nowoczesną cyfrową awionikę. Dzięki dwóm silnikom General Electric T700, śmigłowiec osiąga prędkość maksymalną ponad 280 km/h. Zapas paliwa pozwala osiągnąć zasięg około 420 km. Załogę stanowi dwóch pilotów, a w przedziale transportowym można zabrać maksymalnie ośmiu żołnierzy desantu. UH-1Y może być uzbrojony w karabiny maszynowe kal. 7,62 mm lub działka kal. 12,7 mm montowane w drzwiach, a także przenosić zasobniki rakietowe. Jego wszechstronność czyni go użytecznym w operacjach desantowych, ewakuacyjnych i wsparcia ogniowego.