ycipk-19382q
ycipk-19382q

Kometa Halleya - Najnowsze informacje

Kometa Halleya powróci w pobliże Ziemi w 2061 roku Wikimedia Commons - Uznanie Autorstwa CC BY
Podziel się

Kometa Halleya to najpopularniejsza kometa krótkookresowa. Znana od III w. p.n.e., swoją sławę zyskała w XVIII w. po badaniach Edmonda Halleya.

ycipk-19382q

Kometa Halleya – informacje ogólne

Kometa Halleya to pierwsza ze zidentyfikowanych komet krótkookresowych. Początkowo nie kojarzono jej cyklicznego pojawiania się na widnokręgu jako jednego obiektu. Po raz pierwszy obliczył to angielski astronom i matematyk, Edmond Halley i to od jego nazwiska pochodzi nazwa komety.

Zbliżenie się komety Halleya do Ziemi następuje średnio co 75 lat. Historia zapamiętała jednak przypadki, gdy zdarzało się ono co 74 lub 79 lat. Przyczyną tych nieregularności było wchodzenie komety w pole grawitacyjne planet, które skutecznie spowalniały lub przyspieszały jej bieg.

Kometa Halleya – zbliżenia do Ziemi

Przyjmuje się, że po raz pierwszy kometa Halleya została zaobserwowana i udokumentowana przez człowieka w 239 r. p.n.e., a zapis o niej pojawił się w chińskich księgach Shih Chi i Wen Hsien Thung Khao. Kolejne zbliżenie komety do Ziemi, mające miejsce w 164 r. p.n.e., a potem w 87 r. p.n.e. zanotowali Babilończycy. W kolejnych wiekach kometa Halleya pojawiała się średnio co 75 lat. W 1066 roku obiekt miał stać się wróżbą zwycięstwa Normanów w inwazji na Anglię, a w 1301 roku inspiracją dla włoskiego artysty, Giotto di Bondone, do namalowania Gwiazdy Betlejemskiej na ścianach kaplicy dell'Arena w Padwie, na fresku zatytułowanym „Pokłon Trzech Króli”.

ycipk-19382q

Jednym z najpiękniejszych spektakli na widnokręgu miało okazać się pojawienie się komety Halleya w 1910 roku, gdy ta przelatywała obok ziemi w odległości jedynie 1/15 odcinka dzielącego Ziemię od Słońca.

Ostatni raz mieszkańcy Ziemi mogli podziwiać kometę Halleya w 1986 roku, następny przewidywany jest na rok 2061.

Kometa Halleya — budowa

Kometa Halleya waży 2 × 1014 kg, a jej gęstość sięga 0,92 g/cm3. Posiada bardzo ciemne jądro o wymiarach 16 km x 8 km x 8 km. Według danych przesłanych przez sondę Giotto w 1986 roku, składa się ono ze skał, lodu oraz nieznanych do tej pory materiałów organicznych. Powierzchnia komety Halleya jest nierównomierna, pokryta kraterami, wzgórzami i dolinami. Jej budowa chemiczna w dalszym ciągu nie została zbadana.

W przeciwieństwie do jądra, powierzchnia komety Halleya nie jest odporna na wysoką temperaturę podczas zbliżania się do Słońca. Dlatego wokół niej tworzy się chmura gazowo-pyłowa, która ciągnie się za kometą jak warkocz. Pozostałości po obiekcie można oglądać na niebie w maju, tak zwane eta Akwarydy, a także w październiku – rój meteorów Orionidów.

ycipk-19382q

Kometa Halleya – badania

Pierwsze badania nad kometą Halleya przeprowadził wspomniany Edmond Halley. Na podstawie szczegółowej analizy zapisków od 1337 do 1698, połączył ze sobą pojedyncze przypadki pojawienia się komety w jedną całość, a następnie precyzyjnie przewidział moment kolejnego pojawienia się obiektu na niebie. Mimo tego, że nie dożył wyznaczonej daty (1759 rok), jego obliczenia potwierdziły się, a kometa zainteresowała innych astronomów. Halley opisał jeszcze 24 inne komety krótkookresowe.

Badania stricte naukowe, z użyciem sprzętu specjalistycznego możliwe były dopiero w 1986 roku. Mimo tego, że kometa Halleya pojawiła się daleko od Ziemi, po drugiej stronie słońca, wysłanie sondy Giotto (Europejskiej Agencji Kosmicznej), Vega 1 i Vega 2 (projektu radziecko-francuskiego), a także Sakigake i Suisei (skonstruowanych przez Japończyków) dało satysfakcjonujące rezultaty w postaci dokładnych zdjęć.

Kometa Halleya – ciekawostki

Amerykański pisarz, Mark Twain, przyszedł na świat zaledwie kilkanaście dni po pojawieniu się komety Halleya w 1835 roku. Według Alberta Paine'a, badacza jego życia, pisarz miał stwierdzić, że żywot zakończy wraz z kolejnym pojawieniem się obiektu. Faktycznie, Mark Twain zmarł dzień po zbliżeniu się komety do Ziemi w 1910 roku.

ycipk-19382q
ycipk-19382q